در روز یکشنبه، اول آذر 1388، شبکه آفتاب استان مرکزی با پخش برنامه‌ای، به بررسی مشکلات و معضلات روستای گردشگری وفس پرداخته است. در این برنامه که حدود ساعت 10 شب پخش شد، "گازکشی" و "ساخت جاده شمالی" به عنوان زیرساخت‌های اساسی توسعه‌ی وفس، مورد توجه ویژه قرار گرفت.

آقای غلامرضا مشایخی، مدیر عامل شرکت گاز استان مرکزی، در این برنامه با قاطعیت اعلام کرد: در پایان سال 1388، کلنگ گازکشی وفس زده خواهد شد و در پایان سال 1389 این پروژه به بهره‌برداری می‌رسد.

همچنین آقای سید احمد لطفی، نماینده محترم شهرستان‌های اراک و کمیجان و وفس در مجلس شورای اسلامی در این برنامه پیرامون جاده‌ی وفس- آقجه‌قلعه (کمیجان- ساوه) اظهار داشت: اعتبار اولیه تخصیص یافته برای بهسازی سطحی این جاده به اتمام رسیده و در حال رایزنی با مقامات استان و مسئولین دولتی هستیم تا اعتبار لازم برای اجرای این طرح را تامین نمائیم.

(با تشکر از آقای حمیدرضا میری، مسئول کتابخانه شیخ عبدالنبی وفسی به خاطر همکاری در تهیه این خبر)

ناآگاهی و جهل، باعث بدبختی است و انسان را به نابودی می‌کشاند. این جهل و ناآگاهی در کنار تعصب(به خصوص از نوع دینی)، در مناطق کوچکتر و کمتر توسعه یافته به ویژه روستاها، صدمات و خسارات جبران‌ناپذیری به بار می‌آورد. تخریب تابلوی گردشگری وفس که میلیون‌ها تومان صرف تهیه‌ی آن شده و در حقیقت مقدمه‌ی تجارت گردشگری وفس است از همان جهل و تعصب ناشی می‌شود. اما سئوالی که اینجا به ذهن می‌آید این است که ما چقدر تلاش کردیم تا این جهل و تعصب را از جامعه‌ی وفس بزدائیم؟

در ضمیمه امروز(24 آبان) روزنامه اطلاعات مطالب زیر در مورد وفس منتشر شده است:

وَفس نام منطقه و نیز روستایی در استان مرکزی ایران است. منطقه وفس تا سال 1382 به بخش وسیعی از شمال این استان اطلاق می‌شد که دربرگیرنده 71 روستا با جمعیتی در حدود 77000 نفر بود، اما در آخرین تقسیمات «منطقه وفس» فقط به یک روستا که همان روستای «وفس» است، محدود و آن منطقه با نام شهرستان «کمیجان» در تقسیمات جغرافیایی و کشوری مشخص شد (کمیجان، تا قبل از آن به عنوان یک مرکز بخش شناخته می‌شد).‏

جمعیت فعلی این روستا، طبق آخرین سرشماری در حدود 2000 نفر است که در فصول بهار، تابستان و پاییز، این جمعیت به دو تا چند برابر این رقم نیز می‌رسد و به‌ویژه در ماه محرم جمعیت بسیار زیادی در روستا جمع می‌شود. وسعت این منطقه در حدود 230 کیلومتر مربع است.

وفس آب و هوایی کوهستانی و سرد دارد و در تابستان و بهار بسیار خنک و دلپذیر است. باغ‌های متنوع گردو، سیب، آلو، آلبالو و انگور در این روستا وجود دارد.

گیوه‌بافی، تخت‌کشی، قالی‌بافی، جاجیم‌بافی، سبدبافی و تهیه نمد از صنایع‌دستی این منطقه به شمار می‌رود.‏

برای دیدن عکس بزرگتر، روی آن کلیک کنید

گویش وفسی
یکی از قدیمی‌ترین و فقیرترین گویش‌ها از جهت تعداد سخنگویان، گویش وفسی است. این گویش در منتهی‌الیه حدود مرزی استان مرکزی با استان همدان، در شمال شهرستان اراک استفاده می‌شود؛ در روستای وفس و سه روستای همجوار، یعنی چهرقان در غرب و فرک و گورچان در شرق. این مناطق تقریباً در یک خط فرضی واقعند که احتمالاً حدود25000 نفر از مهاجران و ساکنان این روستاها به این لهجه سخن می‌گویند.‏

لهجه وفسی که به «وُوسی» موسوم است، بنا به آنچه پژوهشگران گفته‌اند، لهجه‌ای از تاتی است. ابراهیم دهگان در کتاب «فقه‌اللغه» در ضمن معرفی وفس، گویش وفس را «یکی از لهجه‌های قدیم پارسی باستان و شاخه‌ای از تاتی» می‌نامد.‌‏
منابع: ویکی پدیا، وبلاگ وفس.

به گزارش ایرنا "مرتضی رضوانی" عصر چهارشنبه در جمع اعضای موسسات و تشکل‌های مردم‌نهاد و فعال در زمینه گردشگری استان مرکزی افزود: 22 منطقه نمونه گردشگری در سفرهای هیات دولت به استان مرکزی مصوب شده که ایجاد و توسعه این مناطق نیاز به مشارکت سازمان‌های مردم‌نهاد دارد.

وی گفت: استان مرکزی ظرفیت های گردشگری تاریخی و طبیعی ارزشمند و منحصر به فردی دارد که روند توسعه گردشگری در آن ها نباید موجب آسیب رسانی به طبیعت بکر و محیط زیست کم نظیرشان شود.

معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان مرکزی همچنین گفت: روستای تاریخی وفس، تالاب میقان و منطقه حفاظت شده هفتاد قله از جمله آثار طبیعی ارزشمند استان مرکزی است که به دلیل ضعف برنامه‌ریزی و برخورد غیرعلمی تاکنون نه تنها مورد بهره‌برداری موثر واقع نشده بلکه دستخوش تهدیدات جدی زیست محیطی قرار گفته‌اند.

وی افزود: حفاظت زیست محیطی از عرصه‌های گردشگری، در اولویت است و سازمان‌های مردم‌نهاد در کنار میراث فرهنگی استان مرکزی باید در فرهنگ‌سازی و ایجاد زنجیره همگرایی مردمی در حفاظت از این عرصه‌ها حضور فعال داشته باشند.

با پیگیری ستاد یادواره شهدای وفس، طرح ساخت مقبره شهدای گمنام و توسعه مکان یادواره شهدای وفس در حال اجرا می‌باشد. بر اساس این طرح مقبره‌ای هشت ضلعی برای سه شهید گمنام وفس ساخته می‌شود. هم اکنون اسکلت‌بندی این بنا به پایان رسیده و پیمانکار طرح مشغول دیوارچینی آن می‌باشد. همچنین در نظر است سالنی با زیربنای حدودی 900 متر در پشت یادواره فعلی ساخته شود. با تشکر فراوان از آقایان حسین فریدونی، حسین‌رضا حاجیلو و سیدمصطفی سجادی از اعضای ستاد یادواره شهدای وفس به خاطر زحمات بی‌دریغ‌شان در توسعه وفس.

مطالب مرتبط:
یادواره شهدای وفس
برگزاری پنجمین یادواره شهدای وفس در شهریور ماه

فعالیت‌های ستاد شهدای وفس برای برگزاری پنجمین یادواره
عناوین برنامه‌های برگزاری پنجمین یادواره شهدای وفس

پنجمین یادواره شهدای وفس به روایت تصویر
خبر برگزاری یادواره شهدای وفس در خبرگزاری‌ها

میزان بارندگی: به گزارش مسئول ایستگاه بارانسنجی وفس، آقای حمید میری، از تاریخ 2 آبان تا 12 آبان، 90 میلی‌متر باران در وفس باریده است که در مقایسه با سال‌های گذشته در این روزها بسیار بیشتر است و این شاید نوید یک سال پر باران برای وفس باشد.

خلوت‌شدن وفس: با اینکه هنوز هوا خیلی سرد نشده و در ماه دوم از پاییز هستیم اما وفس خیلی خلوت به نظر می‌رسد. اکثر ساکنین دائمی وفس را پیرمردان و پیرزنان تشکیل می‌دهند که بعضی از آن‌ها در فصول سرد سال به شهرها می‌روند و در بهار دوباره برمی‌گردند و به همین خاطر وفس خیلی خلوت می‌شود. البته این را نیز بگویم که در روز جمعه(16 آبان)،قبل از ظهر، که چند ساعت در محله‌ی «دونَ» مشغول صحبت با دوستان بودم انواع و اقسام ماشین‌های سواری با مسافران جورواجور وارد وفس شدند ولی باز در کل، محله‌ها خیلی خلوت به نظر می‌رسید.

تلنبار شدن زباله در اطراف جاده‌ی ورودی: درست نیست که مسیر ورودی وفس اینگونه به نظر برسد؛ نمی‌دانم دهیار و اعضای شواری وفس برای مشکل زباله چه کردند. مسئولین باید جای مشخصی را برای دفن زباله در نظر بگیرند تا دچار مشکلات گوناگون آتی نشویم.

نصب دستگاه تلفن کارتی در وفس: خوشبختانه دو دستگاه تلفن کارتی در کنار درب ورودی مخابرات وفس نصب شده که واقعا مورد نیاز بود. امیدوارم تلفن‌های عمومی در دیگر محله‌های وفس نیز نصب شود.

موبایل ملی و ایرانسل: خطوط گوناگون موبایل ملی در اکثر نقاط وفس به خوبی آنتن می‌دهد. خط ایرانسل نیز بر روی تپه‌های مرتفع، تا حدی آنتن می‌دهد و قابل استفاده است.

کاهش قابل توجه پخت نان در تنورهای خانگی وفس: با توجه به کهولت سن ساکنان و دشواری پخت نان در تنورهای خانگی و نیز فعالیت دو نانوایی در وفس، از میزان پخت نان در تنورهای خانگی به شدت کاسته شده و اکثر خانواده‌ها نان مورد نیاز خود را از نانوایی تامین می‌کنند. حتی بعضی خانواده‌ها اقدام به تهیه تنورهای فلزی گازسوز کرده و از آن برای پخت نان استفاده می‌کنند. این قضیه باعث شده تا نان‌های محلی وفس بسیار نایاب شود و خیلی از مسافران و حتی ساکنان خود وفس در آرزوی خوردن آن باشند.

ساخت حصار برای قبرستان: برای یکی از قبرستان‌های وفس که در سمت باغات "کریز کیاسر(بالاین کریز)" قرار دارد حصاری ساخته شده است. از چند و چون کار بی‌خبرم.

جوی آب باغات "نیدر": همانطور که قبلا گفته بودم شورای وفس طرح سیمانکاری جوی آبیاری باغات "نیدر" به طول تقریبی 1000 متر را در دست اجرا دارد و بنابر شنیده‌ها، مسئولین مربوطه در شهرستان و استان از اجرای قسمت اول این طرح راضی نبوده‌اند و تعویض پیمانکار را از دهیار و شورای وفس درخواست کرده‌‌اند.

جنبش ساختن شیروانی: شیروانی‌کردن بام خانه در وفس همه‌گیر شده و همه‌ی خانواده‌های ساکن شهر و نیز روستا سعی می‌کنند تا نسبت به این کار اقدام نمایند. به نظر می‌رسد شیروانی‌کردن بام خانه بهترین راه برای حفظ خانه‌ها در وفس باشد اما این مساله بافت سنتی خانه‌های وفس را خراب می‌کند.

پر شدن در و دیوار وفس با شعارهای سیاسی و اعتقادی: در زمان انتخابات ریاست جمهوری متاسفانه افرادی جاهل و نادان که طرفدار گروه یا شخص خاصی بودند به طور گسترده شعارهای گوناگون سیاسی و اعتقادی مورد نظر خود را بر روی در و دیوار وفس نوشتند و بافت سنتی و زیبای وفس را آلوده نمودند. متاسفانه این آلودگی‌ها در همه جا به چشم می‌خورد و به راحتی نمی‌توان آنها را پاک کرد.

اینترنت ماهواره‌ای در وفس: از یکی از دوستان شنیدم که اینترنت ماهواره‌ای دفتر ICT وفس متصل شده ولی از کیفیت خدماتی که ارائه می‌دهد خبری ندارم.

آقای دارابی از گاز چه خبر؟ سه سال از زمان شروع به کار شورای جدید وفس می‌گذرد اما برخلاف گفته‌‌های اولیه اعضای شورا از گاز خبری نیست. آقای عباس‌رضا دارابی، رئیس شورای وفس، پس گاز چه شد؟

بهسازی جاده حاج رضوان و ساخت سد خاکی انحرافی: این طرح‌ها همچنان در حال اجرا هستند.

روز پنجشنبه (۱۴ آبان) ساعت یک و نیم بعدازظهر با یکدستگاه مینی‌بوس که حال نزارش انسان را به یاد مرگ و آخرت می‌انداخت از قم به طرف کمیجان حرکت کردم. مینی‌بوس خیلی درب و داغان بود و در داخلش مانند ماشین‌های هندی و پاکستانی هزاران چیز عجیب و غریب از در و دیوار آویزان بود که دائما در حال تکان خوردن بودند اما صدایشان در صدای ناهنجار موتور گم می‌شد و به گوش نمی‌رسید. بر روی تکه چرمی که بالای سمت راست جلوی ماشین(در داخل) نصب بود، این جمله نوشته شده بود:«سفر در پناه امام حسین(ع)» و گویا از نظر راننده نوشتن همین یک جمله کافی بود تا ما از هزاران بلایی که ممکن بود در اثر فرسودگی بیش از حد ماشین بر سرمان نازل شود، در امان بمانیم. در صحبت‌های اولیه با راننده فکر کردم که او اهل کمیجان است اما کمی بعد از شروع حرکت و با گفتن اولین جمله‌ی راننده به پسر نوجوانش که او نیز همسفر ما بود فهمیدم که آن‌ها اهل روستای چهرقان هستند.

بعد از نزدیک به سه ساعت و نیم از شروع سفر و با چندین مرتبه ایستادن و سوار و پیاده کردن مسافر در سلفچگان و آشتیان و فرمهین و ضیاء‌آباد و خنجین، بالاخره به کمیجان رسیدیم. هوا کمی سرد بود و کمیجان خلوت و همچون همیشه کوه‌های سر به فلک کشیده‌ی وفس که چشم هر بیینده‌ای را به خود جلب می‌کنند، مستحکم و با صلابت در جای خود ایستاده بودند. از نگاه کردن به کوه‌های وفس بسیار لذت می‌برم و سعی می‌کنم مانند همیشه چندین مرتبه آن‌ها را برانداز کنم. دیدن حاج‌رضوان در میان این کوه‌های آسمانی، لذت را دو چندان می‌کند.

برای رفتن به وفس به ابتدای بلوار شیخ عبدالنبی عراقی وفسی رفتم و منتظر تنها تاکسی وفس (به رانندگی آقا سید عزیز، صاحب گل آفتابگردان با هفتاد غنچه!) یا دیگر ماشین‌های گذری ایستادم. چند دقیقه‌ای نگذشته بود که پیرمردی با پیکان سفیدش جلوی پایم ترمز زد و مقصدم را پرسید. گفتم و او گفت اگر بخواهی می‌توانم تو را به وفس ببرم. کرایه را که پرسیدم گفت 2500 تومان. از او خواستم چند دقیقه‌ای منتظر بمانیم ... سر صحبت باز شد. او خودش را اهل عیسی‌آباد معرفی کرد و برایم از روستاهای اطراف کمیجان گفت؛ از جمله اینکه تعدادی از آن‌ها اصلا آب شرب ندارند و سازمان آب شهرستان، هر چند روز یکبار بسته‌های آب‌ معدنی را به رایگان بین آن‌ها توزیع می‌کند و اینکه چاه‌های غیرمجاز در منطقه بسیار است و ... در همین حین ناگهان یکی از هم‌ولایتی‌های وفسی را دیدم که سوار بر ماشینش در حال آمدن به طرف بلوار شیخ عبدالنبی بود، دست بلند کردم، ایستاد. از پیرمرد راننده خداحافظی کردم و به طرف ماشین دویدم و بعد از سلام، سوار شدم و به طرف وفس حرکت کردم.

بعد از بالارفتن از کوه‌های وفس و تماشای گردنه‌ی زیبای آن و عبور از باغات "اسفین" و "کوروره" به ابتدای وفس رسیدم. هوا سرد بود و بوی مطبوعی در فضا موج می‌زد و زیبایی‌های وفس در هر گوشه‌ای هویدا بود. از هم‌ولایتی‌ وفسی خداحافظی کردم و به طرف خانه به راه افتادم.

صبح روز جمعه، خیلی زود از خواب بیدار شدم. از خوابیدن در زیر کرسی گرم و نرم در آن هوای سرد احساس خیلی خوبی داشتم. صبحانه را خوردم، شال و کلاه کرده و در ساعت هشت صبح به طرف باغات "کریز" راه افتادم. شب قبل که با چند تن از آشنایان وفسی صحبت می‌کردم، می‌گفتند که از ده روز پیش، یکسره در وفس باران باریده و در بعضی روزها رعد و برق و بادهای شدید نیز با باران همراه شده‌اند اما همانطور که سایت هواشناسی بیگانگان(!) برای وفس پیش‌بینی کرده بود و من قبل از سفر از آن خبر داشتم، روزهای پنج‌شنبه و جمعه، هوا در وفس آفتابی بود و بارانی نیامد.

حرکت در باغات وفس در میان درختانی با برگ‌های زرد و قرمز و نارنجی و تماشای جوی پر آب و شنیدن صدای خش خش برگ‌ها که اکنون روی هم تلمبار شده‌اند و منتظرند تا به زودی توسط اهالی روستا در مراسم "خزان روآن" (xazān ruān) جارو و جمع‌آوری شوند، انسان را سر شوق می‌آورد و خوردن آب زلال و مطبوع قنات که از قعر زمین می‌جوشد، همچون شراب انسان را سرمست می‌کند.

در میانه‌ی باغات پیرزنی را دیدم که مشغول جمع‌آوری تکه چوب‌های درختان بود تا احتمالا از آن‌‌ها برای گرم ساختن خانه‌ی خود استفاده کند. کمی جلوتر دو نوجوان وفسی، پلاستیک به دست در حال جستجوی گردوهای پا درختی در این گوشه و آن گوشه بودند. تقریبا یک‌ساعتی در میان باغات حرکت کردم و هرازگاهی با دوربین دو مگا پیکسلی موبایل از زیبایی‌هایی که می‌دیدم عکس می‌گرفتم تا بلکه بتوانم گوشه‌ای از قشنگی‌های آنجا را به شما نشان دهم.